SATIN ALMA VE DEPOLAMA

Yapılacak ürünlere göre gerekli malzemenin satın alınacağı veya sipariş edileceği yerlerin tespit edilmesi, hangi malın nereden bulunup bulunmayacağının araştırılması ve ürünlerin imalatından önce ve sonra muhafaza edilecekleri depo ve soğutucuların hazırlanması satın alma ve depolanmanın ana konularını oluşturur.

Satın Alma

Besinlerin güvenilir yerlerden ve satın alma ilkelerine uygun olarak alınması hem besin güvenliği hem de ekonomik yönden yarar sağlar.
Bazı ipuçları;

  • Besinler güvenilir kaynaklardan satın alınmalıdır.
  • Taze peynir yerine pastörize edilmiş sütlerden yapılmış, olgunlaşmış ve uygun süre salamura edilmiş peynirler tercih edilmelidir.
  • Et, tavuk, süt, balık gibi potansiyel riskli besinlerin 4 ⁰C’ – 4,5 ⁰C arasında depolanmalıdır.
  • Aldığınız etin yapısının elastik olmasına, renk, koku ve görünümünün normal olmasına ve damgalı olmasına dikkat edilmelidir.
  • Hazır kıyma yerine parça etten çektirilen kıyma, parça tavuk yerine bütün tavuk tercih edilmelidir.
  • Balığın; kokusu kendine has, pulları parlak, gözleri berrak ve hafif kabarık, solungaçları kapalı ve koyu kırmızı renkte olmalıdır.
  • Çatlak, kirli, kırık yumurta satın alınmamalıdır.
  • Dondurulmuş besinler, -18 ⁰C’de depolanmalıdır. Ambalajın iç kısmında buz kristallerinin olmamalıdır.
  • Dondurulmuş besinler alışverişin sonunda ödeme yapılmadan hemen önce alınmalıdır.
  • Ambalajlı besinler satın alırken mutlaka etiket bilgileri (üretim tarihi, son kullanma, tarihi, üretim izni vb.) kontrol edilmelidir.
  • Ezik, çürük, çamurlu, böcek yeniği olan sebze ve meyveleri satın alınmamalıdır.
  • Mevsimine uygun, turfanda olmayan sebze ve meyveleri tercih edilmelidir.
  • Konserve besin satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar görmüş, kapağı gevşemiş, zedelenmiş olan kutular tercih edilmemelidir
  • Tahıl ve kuru baklagiller, küflü, böcek yenikli, kırık taneli olmamalıdır.

Besinlerin Depolanması

Besinlerin satın alındıktan sonra uygun bir şekilde depolanmaları büyük önem taşır. Uygun koşullarda depolanmayan besinler bozulur, bu durumda besin öğesi kayıpları oluşturur ve besin sağlığı bozucu hale gelebilir.

Depolama uygun olmadığında besinler; fiziksel değişiklikler, bakteri, küf ve enzimlerin neden olduğu değişiklikler nedeniyle bozulur.

Besinler uygun kaplarda/ambalajlarda, uygun süre ve sıcaklıklarda depolanmalıdır. Bu şekilde depolanan ve zamanında tüketilen besinler hem besin değerlerini hem de hijyenik kalitelerini muhafaza ederler.

GENEL DEPOLAMA İLKELERİ

  • Satın aldığınız besinler hemen kullanmayacaksa uygun sıcaklıkta depolanmalıdır.
  • Buzdolabının uygun sıcaklığı 0–4 ⁰C arasında olmalıdır.
  • Buzdolabının kapağı uzun süre açık tutulmamalıdır.
  • Çiğ et, tavuk ve balıklar ayrı paketlerde ve ayrı saklama kaplarında buzdolabının en soğuk rafında saklanmalıdır.
  • Çiğ et, tavuk ve balıklar ayrı paketlerde ve ayrı saklama kaplarında buzdolabının en soğuk rafında saklanmalıdır.
  • Çiğ kümes hayvanı etleri, balıklar veya diğer etlerden damlayan suların, diğer yiyeceklerle temasını engellenmelidir. Bu tür yiyecekleri buzdolabının dondurucu kısmında depolanmalıdır.
  • Pişen yemekler hemen servis edilmeyecekse, en fazla 2 saat içerisinde uygun koşullarda soğutularak buzdolabına kaldırılmalıdır.
  • Çabuk bozulabilen, dayanıksız besinler, kalitelerinin en üst düzeyde olduğu zamanlarda satın alınmalıdır ve en kısa surede tüketilmelidir.
  • Dondurulmuş halde satın aldığınız besinler kendi paketlerinde saklanmalıdır.
  • Evde donduracağınız besinlerin üzerine besinin cinsi ve dondurma tarihi yazılarak etiketlenmelidir.
  • Cam ambalajlı ürünler alt raflarda depolanmalıdır, böylece kazalar kaynaklı kirlenmeler engellenmiş olur.

DİKKAT!
Elektrikler kesildiğinde, elektrikler gelene dek

  • Buzdolabı ve dondurucunuzun kapağı açılmamalıdır.
  • Kapalı tutulduğu sürece dondurulmuş besinler yalnızca derin dondurucu işlevi gören dolaplarda yaklaşık 2 gün, buzdolabı dondurucularında ise 1 gün bozulmadan saklanabilir.

Besinlerin saklanma dereceleri ve günleri

Çiğ et (kıyma hariç) : 4C’de 2–5 gün, -18C’de 4–6 ay
Pişmiş et : 4C’de 3–6 gün
Kıyma ve küçük parça et : 4C’de 1 gün
Büyük parça et, salam, yürek : 4C’de 2–4 gün
Pişmiş et yemekleri : 4C’de 1–2 gün
Balık : -1C –0C’de 1–2 gün
Yumurta : 4C –7C’de 2 gün
Yumuşak Meyveler : 4C –7C’de 2 gün
Sert Meyveler : 4C –7C’de 14 gün
Soğan, Patates : 15C –20C’de 14–21 gün
Yeşil Sebzeler : 4C –7C’de 5 gün
Diğer Sebzeler : 4C –7C’de 14 gün